https://vesaire.press/dokunakli-hatta-trajik-bir-varlik-turist/
Şöyle bir yazı. Kötü bir çeviri ama özü güzel.
Felsefe ölüme hazırlanmakmış (Sokrates), turizm ise ilgi
çekici olana yönelen ama onu ıskalayan seyahat türüymüş. Amenna.
8 saat üzerinde uyuduğun yatağı terk eder tuvalete seyahat
edersin çünkü uykunu “artık” almışsındır, çişin vardır. El-yüz yıkandıktan
sonra mutfağa seyahat… sonrasında da neye ihtiyacın varsa onu ilgilendiren yere
seyahat, işe gidersin mesela.
Canlılar şartlar tarafından zorlanmadan hareket etmez, her ihtiyaç da bir zorlanmanın
doğurduğudur.
Dönüşmek de ihtiyaçtır, adamın “ölüme hazırlanmak” dediği de
o zaten.
Dönüşmek: dünyada bulunma sebebimiz.
Hatta diğer ihtiyaçlar dönüşme ihtiyacının karşılanmasına hizmet eden tali
ihtiyaçlardır.
Truman Show’daki Truman gibi hissederim çok zaman, dünyadaki
her şey benim için var. Benden başka 8 milyar Truman olduğu bilgisini de eklediğimde
bu his gayet mantıklı oluyor.
Birbirimizi dönüştürmek için çarpıp duruyoruz birbirimize.
Dönüşmek güçlü vesileler ister, yıpratıcı olmayan
(pantolonun üstünden) çarpışmalar ruha sirayet eden ihtilaller üretemez.
İnsan denen rasyonel varlık (öyle mi acaba) kendisi için “tesiri
yüksek ama güvenli” vesileler arar.
Turistlik etmenin altındaki temel motivasyon budur; tesirli
ve güvenli.
4500 yıllık Mısır Piramitleri’nin ruhunu emebilmenin önündeki tek engelin 3
kuruşluk uçak bileti olduğunu zannedersin. Bu ruh emme işini gerçekten
yaptığına inanabilmek için de ispatlar üretirsin; bol bol fotoğraf çekersin.
Kadrajına giren Mısırlılar senden para ister filan, öyle bakar bakar geri gelirsin… rezillik aslında.
Artık “piramitleri görmüş insan” statüsüne terfi etmek
yetmez, yeni statünü ilan edersin, sosyal medya ne içindir ki zaten? Ne kadar
çok kişi senin yeni statünü onaylarsa o kadar inanırsın statü atladığına.
Dönüşme ihtiyacının karşılanmasına yönelik hareket etmeler
gibi gösterilmeye çalışılsa da statüye cila nevinden çaresiz devinimlerdir bu seyahatler.
Yazıda adı belli amaçlarla yapılan seyahatlere saygı
gösteriliyor ki çok hemfikirim. Goethe’nin Goethe olmasında İtalya seyahatlerinin
büyük etkisi olduğu söylenir hep, bu tarz amaçlı istisnalara turistlik etmek diyemeyiz.
Bununla birlikte oryantalist bakışın dışına çıkmayı başarmış bir turiste
rastlama ihtimalimiz hiçe yakındır.
“Nerede değilsem orada iyi olacakmışım gibi gelir”
Depresyonun tanımı gibi bir cümledir bu. Memnuniyetsizliğin hareket ettirici
gücüne hürmetim tabii ki çoktur ama gidilen yerde de iyi olunamıyor ki… yukarıda
geçen “ıskalama” ifadesinin asıl hazin tezahürü de budur.
Dönüşmeye gidiyorsun, dönüşmüyorsun, depresyonun azalsın istiyorsun, azalmıyor…
geçici süreli onaylar dışında bir tahsilatın olamıyor. (Heyhat)
Bir kitabı yanlış okumak, bir filmi yanlış izlemek, bir
fikri heba etmek… bunlarda da aynı ıskalanmışlık var.
Film çok güzel ama sen o filme hazır değilsin, iyi-kötü ne anlattığını,
finalini bilmeyi filmi izlemek sanıyorsun, değildir!
Bu hesapla filmin dönüşmen için sana sunduğu güçlü vesileler ziyan olur çünkü
sen o filme hazır değilsin. Vakit geçer en fazla ama dönüşüm hak getire.
Kapının açılması bir şey ifade etmez, kapının önünde değilsen!
Pek tabii asıl ıskalanmaması gereken vesileler bizzat başa
gelenlerdir. “beni bir kere dövdüler çok gözlüklüydüm” Nasıl dövmüşlerse
gözlükleri çok fazla gelmiş adama, asıl problemse aşık olması ki o yüzden
dövmüşler zaten.
“boşyerlerime vurdular yumrukları duruyor
gecenin bir saatinde gizlice kustum
bir böcek yürüyordu boynumdan içeri
burnum mu kanıyordu ağlıyor muydum
büyükdere’de dövdüler emirgan ve birileri
ayıran eden çıkmadı susadım su veren yok
kavgalı olmasaydık belki seni düşünürdüm”
En kötüsü de bu işte… kızı düşünememiş çünkü kavgalıymışlar!
Bu şiiri yazan adam kesinlikle bu şiiri yazmadan önceki adamla aynı kişi
değildir, dayağı boşuna yememiştir... “çok gözlüklüydüm” diye başlar anlatır, her kapı açıldığında orada
hazır bulunan adamdır Attila İlhan.
İlham veren dönüşüm vesileleri, ilham veren sohbetler, insanlar,
şeyler, başka bir şeyler…ne kadar da perakendedir artık öyle değil mi, sonbaharın sonu gibi bir dünya? Öyledir.
Gafil gafil gezme lan şaşkın!
